یکی از روش های بسیار عالی و مناسب برای کنترل مواد خالص و ترکیبی، انجام آزمون دانسیته یا چگالی است. اگر مایعی در دسترس شما باشد و دانسیته آن 1 گرم بر سی سی باشد، شما با 90 درصد قطعیت می توانید حدس بزنید که مایع موجود آب است و با آزمون های ساده و کوچک دیگری می توانید به قطعیت برسید. در مورد انواع مواد می توان از این روش عالی استفاده کرد. محصولات لاستیکی دارای مواد اولیه های متنوعی هستند که در دستگاههای مخصوص اختلاط، ترکیب می شوند. با توجه باینکه اختلاط لاستیک تراکم ناپذیر است، می توان بطور محاسباتی دانسیته مخلوط را از حاصل تقسیم مجموع وزن های اجزاء به مجموع حجمهای اجزاء بدست آورد. سپس پس از تولید می توان دانسیته را با استفاده از روش عالی ارشمیدس، اندازه گیری کرد و با آنچه در محاسبات بدست آمده، مقایسه کرد. این آزمون در کنار رئومتری و سختی سنجی، ترکیب جامع و مانعی برای کنترل کامپاندهای لاستیکی تولید شده، بدست میدهد.
در روش اندازه گیری با روش ارشمیدس می توان از سیالات مختلفی مانند آب استفاده کرد. اما مطابق با استاندارد ASTM D297 بهترین مایع برای اندازه گیری دانسیته لاستیک ها، متانول است. چون خیس شوندگی سطوح لاستیک ها با متانول بسیار بالاست و همانند آب روی قطعه حباب تشکیل نمیشود. وجود حباب باعث خطا در اندازه گیری میشود. از طرف دیگر چون دانسیته متانول آزمایشگاهی 791/0 گرم بر سانتیمتر مکعب میباشد، رنج بیشتری از کامپاندهای لاستیکی و حتی فوم های بالای 8/0 گرم بر سانتیمتر مکعب را پوشش میدهد. برای دانسیته های زیر 8/0 لازم است از قطعه کمکی عموما فلزی با دانسیته بالا با حجم و وزن مشخص استفاده کرد.
جرم قطعه در متانول و هوا اندازه گیری میشود. سپس از رابطه ی زیر دانسیته محاسبه میشود.
چگالی متانول * (وزن قطعه در متانول - وزن قطعه در هوا)/ (وزن قطعه در هوا)
در این رابطه دانسیته (چگالی) متانول آزمایشگاهی 0.791 گرم بر سانتیمترمکعب در نظر گرفته میشود.
مبنای انجام این آزمون بر قاعدهی زیر که ارشمیدس کشف کرد، بنا شده است:
وقتی جسمی وارد سیالی میشود، به اندازه وزن سیال هم حجم بخش فرو رفته جسم در سیال، از وزن قطعه کم میشود.
برای اینکه محاسبات از دقت بالایی برخوردار باشد، تنها قطعات لاستیکی ای با این شیوه آزموده میشوند که کاملا در متانول غرق شوند.